Zorgt de opkomst van AI voor het einde van de wereld?

01-03-2018
AI kans of bedreiging

Elon Musk heeft kunstmatige intelligentie, ofwel artificial intelligence (AI), ‘gevaarlijker dan Noord-Korea’ genoemd. En de beroemde natuurkundige Stephen Hawking noemde artificial intelligence al de ‘slechtste ontwikkeling in de menselijke civilisatie’.

Hij vreest dat systemen die functioneren met behulp van AI zich vroeg of laat tegen ons zullen keren en ons zullen vernietigen. Ik vind het opmerkelijk dat juist deze onheilsboodschap van Hawkins vaak wordt aangehaald, maar niet wat bij nog meer over AI zei. Daar ga ik verderop in deze column op in. 

Bill Gates, is tegenstelling tot Musk en Hawking veel positiever over de snelle technologische ontwikkelingen die AI mogelijk maken. Gates wijst juist op de ongekende mogelijkheden die deze superieure software biedt. Volgens Gates kunnen we met behulp van AI onder meer dezelfde taken in kortere tijd doen. Waardoor we meer vrije tijd zullen overhouden. Uit de uitspraken van deze drie grootheden over AI blijkt in ieder geval één ding: het wordt enorm. 

Wat is artificial intelligence eigenlijk?

Het belangrijkste onderscheidende kenmerk van AI dat het in tegenstelling tot ‘normale’ software zelflerend is. De architectuur van deze software lijkt een beetje op ons eigen brein. Een voorbeeld: een AI-programma moet auto’s leren herkennen. Dit programma krijgt vervolgens allerlei afbeeldingen, van auto’s en andere voorwerpen, gepresenteerd. In een razend tempo doet het programma nu aan de lopende band gokjes. En het krijgt feedback of het al dan niet succes had. Als dat zo is, worden binnen het programma de interne verbindingen versterkt tussen ‘neuronen’ die bijdroegen aan het succes. Zo leert het AI-programma met vallen en opstaan, een beetje als een kleuter. En dat is volledig anders dan ‘normale’ software. Maar je kunt AI-software natuurlijk meer leren dan auto’s herkennen. Wat te denken van gezichtsherkenning om zo terroristen op vliegvelden eruit te pikken? Dat lijkt mij een veel zinvollere toepassing van artificial intelligence.

AI op zak met Siri
 

En we hebben natuurlijk vaak AI al ‘in onze broekzak’. Siri van Apple is ook zelflerende software. Naarmate we Siri vaker gebruiken, wordt het beter, slimmer. Zelflerend dus. Ook zelfrijdende auto’s bevatten veel AI-software. 

Watson van IBM

Het AI-programma Watson van IBM is een mooi voorbeeld van hoe AI nu ook echt bijdraagt aan ons welzijn. Watson redt namelijk al mensenlevens! Met behulp van Watson maken een aantal ziekenhuizen kankerbehandelingen op maat voor patiënten. Watson scant in enkele seconden al het laatste medische oncologische onderzoek en ontdekt daarin patronen en verbanden. Die koppelt hij vervolgens aan de medische geschiedenis van patiënten en andere factoren om te bepalen welke behandeling de arts moet kiezen voor specifieke soorten kanker. Daar zit namelijk enorme variëteit in. Het resultaat is dat Watson nu al tot betere diagnoses en behandelplannen komt dan een arts van vlees en bloed. Simpelweg omdat al die data over in dit geval kanker en kankeronderzoek voor een mens niet zijn te behappen, maar voor Watson wel.

Artificial intelligence is een groeimarkt

Aangezien de technologische revolutie alleen maar sneller gaat en computerchips nog steeds krachtiger en sneller worden, wordt AI-software steeds beter. En bovendien wordt software die zelflerend is hoe dan ook alleen maar beter. Er zijn daarom steeds meer toepassingen mogelijk. AI is dan ook een groeimarkt van jewelste. Volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau MarketsandMarkets groeit de AI-markt tot 2025 circa 37% jaarlijks. Natuurlijk zijn er verschillende beursgenoteerde bedrijven die een deel van hun omzet al met AI-toepassingen boeken. Zoals IBM met Watson. Maar pure players zijn er minder en zijn doorgaans – nog – niet beursgenoteerd. Je ziet wel dat veel AI-startups worden gefinancierd met geld van private equity-bedrijven.

Nog even over doemdenken…

Ik had beloofd nog even terug te komen op de doemprofetie van natuurkundige Stephen Hawking. Hij zei namelijk niet alleen dat AI onze beschaving kan vernietigen. Door bijvoorbeeld ergens in de VS, Rusland of Noord-Korea de codes te kraken van lanceerinrichtingen voor atoombommen. Hij voegde eraan toe dat het ook het meest geweldige kan zijn dat onze beschaving ooit heeft voortgebracht. Omdat AI ons bijvoorbeeld kan helpen om schade die we aan het milieu hebben toegebracht te herstellen met nieuwe technieken.

Of om ziektes en armoede voorgoed achter ons te laten. Terugkomend op de zorgen over AI. Het verschil met alle voorgaande nieuwe technologieën is dat we voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid iets creëren dat slimmer dan onszelf kan worden. En dat is natuurlijk ook wel degelijk verontrustend.
 

Robert Schuckink Kool, Wijs & van Oostveen