Vergrijzing demografische ramp

09-07-2018

Landen die met een forse vergrijzing te maken krijgen, hebben kans om in een recessie te raken. Met een lager geboortecijfer en een hogere levensverwachting ontstaat er een flinke onbalans in de bevolking. Finland is een van die landen met een forse vergrijzing en maakt zich zorgen over een recessie. Er zijn ook oplossingen voor dit immense probleem. 

Vergrijzing en de financiële huishouding

Het wordt steeds lastiger om de financiële huishouding op orde te houden met minder werkenden en meer uitgaven aan pensioen en gezondheidszorg. Zo hebben wij in ons land een omslagstelsel: de AOW wordt bekostigd uit de AOW-premie, opgebracht door de werkenden. Met steeds meer ouderen en minder werkenden wordt dat almaar lastiger. 

Minder economische groei

Vergrijzing dempt ook de economische groei van een land. Ouderen besteden namelijk minder aan goederen en diensten dan jongeren. Vandaar die Finse zorgen over een recessie door de vergrijzing. Deze zorgen zullen ook in andere Europese landen en in de VS en China gaan spelen. Japan bijvoorbeeld heeft al langer te maken met de vergrijzingsproblematiek. Daar is nu al 27% van de bevolking 65-plusser. Ter vergelijking: in Nederland is dat 18%. De vergrijzingsproblematiek is een kluif voor overheden. Finland en Nederland bijvoorbeeld nemen maatregelen door de pensioengerechtigde leeftijd met 2 jaar te verhogen.   

Meer zorgkosten

Als de verhouding werkenden-gepensioneerden steeds meer uit balans raakt, doemen er ook andere problemen op. Naarmate mensen ouder worden nemen de zorgkosten toen. Nieuwe ontwikkelingen kunnen hierbij echter een deel van de oplossing bieden voor de demografische tijdbom. Door robottechnologie worden chirurgische ingrepen steeds minder belastend, waardoor patiënten sneller naar huis kunnen. En dat scheelt kostbare ziekenhuisopname-dagen.

Medische zorg op afstand

In het beheersbaar houden van de zorgkosten zal ook effectieve medische zorg op afstand een steeds grotere rol gaan spelen. Denk aan draagbare medische apparaten die op afstand uitgelezen worden door medische specialisten. 

Ook effectieve medische zorg op afstand zal een steeds grotere rol gaan spelen in het beheersbaar houden van de zorgkosten. Zo worden nu al steeds vaker draagbare medische apparaten op afstand uitgelezen door medische zorgverleners. 

Zorgrobots

En wie verzorgt straks voor de hulpbehoevende ouderen als er verhoudingsgewijs steeds minder werkenden zijn? Robots die helpen ouderen in en uit bed tillen. Robots die demente ouderen met spelletjes en dergelijke bezighouden. En robots die demente ouderen helpen herinneren om hun medicatie in te nemen. Het klinkt als science fiction, maar in Japan begint het nu echt van de grond te komen. De verwachting is dat het in andere westerse landen ook zal gebeuren. Onderzoekers van het Oxford Institute of Population Ageing zeggen dat dit een gigantische groeimarkt is wereldwijd.

Tekort in verschillende beroepsgroepen

Nog een probleem: bij toenemende vergrijzing dreigt er in verschillende beroepsgroepen een tekort. Ook hier kan technologie een oplossing bieden. Zo speelt robotica een steeds belangrijkere rol in de maakindustrie. Uiteraard ben ik me ervan bewust dat technologie slechts een deel van de oplossing is voor het gigantische vergrijzingsvraagstuk. Maar dat technologie een deel van de oplossing kan zijn, is zeker. Dat bewijst Japan nu al.
 

Robert Schuckink Kool, Innovation Asset Management